Սովորողների համացանցային կախվածության մեխանիզմները և հետեվանքները
DOI-:
https://doi.org/10.24234/scientific.v1i51.313Հիմնաբառեր-:
թվային տեխնոլոգիաներ, ուսանողներ, սոցիալականացում, ինտերնետային կախվածություն, մանկավարժական մեխանիզմներ, շրջակա միջավայրի գործոններ, սոցիալական մեկուսացում, սոցիալական ինքնությունՎերացական
Հոդվածը նվիրված է ուսանողների ինտերնետային կախվածության մեխանիզմներին և դրա բազմակողմանի հետևանքների համապարփակ ուսումնասիրությանը: Վերլուծվում է, որ թվային տեխնոլոգիաները, ծառայելով որպես սոցիալականացման կարևոր գործիք, կարող են նաև հանգեցնել դիսֆունկցիոնալ վարքի, որը դրսևորվում է որպես ինտերնետային կախվածություն: Առանձնացվում են կախվածության զարգացման հիմնական մեխանիզմները՝ նեյրոկենսաքիմիական, սոցիալ-ճանաչողական, հուզական, վարքային, տեխնոլոգիական և շրջակա միջավայրի գործառույթները փոխկապակցված համակարգում:
Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դոպամինային համակարգի ակտիվացմանը, սոցիալական ինքնաներկայացմանը, վիրտուալ միջավայրում արագ հետադարձ կապի ազդեցությանը և առցանց հաղորդակցության բնութագրերին: Ներկայացվում է նաև հիպերպերսոնալ հաղորդակցության տեսությունը, որի համաձայն առցանց փոխազդեցությունները կարող են դառնալ ավելի ինտենսիվ և հուզականորեն լիցքավորված՝ ընտրողական ինքնաներկայացման, զրուցակցի իդեալականացման և հաղորդակցության կառավարելիության պատճառով:
Ընդգծվում է, որ ինտերնետային կախվածությունը հատկապես տարածված է դեռահասների շրջանում և կարող է ունենալ բացասական սոցիալական, հոգեբանական, ֆիզիկական և կրթական հետևանքներ: Գիտական գրականության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այս խնդիրը պահանջում է համապարփակ մոտեցում, ներառյալ արդյունավետ կանխարգելման և միջամտության ռազմավարությունների մշակումը:
Հղումներ
Andreassen C. S., Torsheim T., Brunborg G. S., & Pallesen S. (2012). Development of a Facebook addiction scale. Psychological Reports, 110(2), 501–517. https://doi.org/10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
Beard K. W. (2008). Internet addiction in children and adolescents. In C. B. Yarnall (Ed.), Computer science research trends (pp. 59–70). Nova Science Publishers.
Block J. (2007). Prevalence underestimated in problematic Internet use study. CNS Spectrums, 12(14), 14–15.
Bogost I. (2012). Pretty hate machines: A review of gameplay mode. Game Studies, 12(2).
Brand M., Young K. S., Laier C., Wölfling K., & Potenza M. N. (2016). Integrating psychological and neurobiological considerations regarding the development and maintenance of specific Internet-use disorders: An Interaction of Person-Affect-Cognition-Execution (I-PACE) model. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 71, 252–266. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2016.08.033
Caplan S. E. (2007). Relations among loneliness, social anxiety, and problematic Internet use. Computers in Human Behavior, 23(3), 985–1002. https://doi.org/10.1016/j.chb.2005.08.001
Davis R. A. (2001). A cognitive-behavioral model of pathological Internet use. Computers in Human Behavior, 17(2), 187–195. https://doi.org/10.1016/S0747-5632(00)00041-8
Kardefelt-Winther D. (2014). A conceptual and methodological critique of Internet addiction research: Towards a model of compensatory Internet use. Computers in Human Behavior, 31, 351–354. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.10.059
King D. L., Delfabbro P. H., & Griffiths M. D. (2010). The role of structural characteristics in problematic video game play: A systematic review. International Journal of Mental Health and Addiction, 8(2), 90–106. https://doi.org/10.1007/s11469-009-9206-4
Kuss D. J., & Griffiths M. D. (2015). Internet addiction in psychotherapy. Palgrave Macmillan.
Meerkerk G. J., Van Den Eijnden R. J. J. M., Vermulst A. A., & Garretsen H. L. (2009). The compulsive Internet use scale (CIUS): Some psychometric properties. CyberPsychology & Behavior, 12(1), 1–6. https://doi.org/10.1089/cpb.2008.0181
Ramirez A., Jr., & Zhang S. (2007). When online meets offline: An expectancy violations theory perspective on modality switching. Communication Monographs, 74(1), 2–23. https://doi.org/10.1080/03637750601150943
Walther J. B. (1996). Computer-mediated communication: Impersonal, interpersonal, and hyperpersonal interaction. Communication Research, 23(1), 3–43. https://doi.org/10.1177/009365096023001001
Walther J. B., & Parks M. R. (2002). Cues filtered out, cues filtered in: Computer-mediated communication and relationships. In M. L. Knapp & J. A. Daly (Eds.), Handbook of interpersonal communication (3rd ed., pp. 529–563). Sage Publications.
Ներբեռնումներ
Հրապարակված
Թողարկում
Բաժին
Արտոնագհր
Copyright (c) 2026 LUSINE SEROBYAN
Այս աշխատանքն արտոնագրված է որպես a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
