ՏԱՐԵՑՆԵՐԻ ՀՈՒԶԱԿԱՆ ԻՆՏԵԼԵԿՏԻ, ՄԻՋԱՆՁՆԱՅԻՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԵՎ ԱՐԺԵՔԱՅԻՆ ԿՈՂՄՆՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԾՐԱԳԻՐ

##article.authors##

  • ՔՆԱՐԻԿ ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ Շիրակի Մ. Նալբանդյանի անվան պետական համալսարան

DOI-:

https://doi.org/10.24234/scientific.v2i52.389

Հիմնաբառեր-:

տարեցներ, հուզական ինտելեկտ, միջանձնային հարաբերություններ, արժեքային կողմնորոշումներ, հոգեբանական զարգացում, փոխադարձ աջակցություն

Վերացական

Հոդվածում ներկայացվում է տարեցների հուզական ինտելեկտի, միջանձնային հարաբերությունների և արժեքային կողմնորոշումների զարգացմանն ուղղված հոգեբանական ծրագրի բովանդակությունը և արդյունքների վերլուծությունը։ Ծրագրի մշակման հիմքում դրվել են տարեցների հոգեբանական առանձնահատկությունների նախնական ուսումնասիրության արդյունքները։ Զարգացման աշխատանքում կիրառվել են խմբային քննարկումներ, իրավիճակային առաջադրանքներ, դերային խաղեր, պատմողական նյութեր և անձնական փորձի վերլուծություն։ Հուզական ինտելեկտի զարգացման ընթացքում ուշադրություն է դարձվել հուզական տեղեկացվածության, զգացմունքների կառավարման, ինքնամոտիվացիայի և էմպաթիայի զարգացմանը։ Միջանձնային հարաբերությունների բարելավման նպատակով կիրառվել է Կարպմանի դրամատիկական եռանկյան մոդելը՝ «Զոհ», «Հետապնդող» և «Փրկիչ» դերերի գիտակցման և կառուցողական հաղորդակցման ձևավորման համար։ Արժեքային կողմնորոշումների զարգացման աշխատանքը միտված է եղել առողջության, ազնվության, փոխադարձ աջակցության, ինքնուրույնության, պատասխանատվության և հանդուրժողականության նշանակության գիտակցմանը։ Փորձարարական և ստուգիչ խմբերի տվյալների համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տվել գնահատելու ծրագրի արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության օբյեկտը։ Տարեցների հուզական ինտելեկտի, միջանձնային հարաբերությունների և արժեքային կողմնորոշումների զարգացման գործընթացն է խնամքի և հոգածության հաստատություններում։

Ուսումնասիրության նպատակը։ Բացահայտել տարեցների հուզական ինտելեկտի, միջանձնային հարաբերությունների և արժեքային կողմնորոշումների զարգացման առանձնահատկությունները և գնահատել դրանց զարգացմանն ուղղված հոգեբանական ծրագրի արդյունքները։ Ուսումնասիրության մեթոդաբանությունը և մեթոդները։ Ուսումնասիրության մեթոդաբանական հիմքը համակարգային մոտեցումն է, որի շրջանակում հուզական ինտելեկտը, միջանձնային հարաբերությունները և արժեքային կողմնորոշումները դիտարկվում են փոխկապակցվածության մեջ։ Ծրագրի մշակման և իրականացման ընթացքում կիրառվել են խմբային քննարկումների, իրավիճակային առաջադրանքների, դերային խաղերի և անձնական փորձի վերլուծության եղանակները։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվել են նաև հուզական ինտելեկտի, միջանձնային հարաբերությունների և արժեքային կողմնորոշումների ուսումնասիրության հոգեբանական մեթոդիկաները, ինչպես նաև ստացված տվյալների համեմատական վերլուծության մեթոդը։

Հղումներ

Goulman, D. (2013). Emocional'nyj intellekt. Pochemu on mozhet znachit' bol'she, chem IQ (Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ). Mann, Ivanov i Ferber.

Karpman, S. B. (1968). Analiz skazok i scenarnaya drama (Fairy tales and script drama analysis). Transactional Analysis Bulletin, 7(26), 39–43.

Liri, T. (1957). Mezhlichnostnaya diagnostika lichnosti: funkcional'naya teoriya i metodologiya ocenki lichnosti (Interpersonal diagnosis of personality: A functional theory and methodology for personality evaluation). Ronald Press.

Matt'yus, G., Lyusin, D. V., Zejdner, M., & Roberts, R. D. (2004). Emocional'nyj intellekt: problemy teorii, izmereniya i primeneniya na praktike (Emotional intelligence: Issues of theory, measurement and practical application). Psihologiya. ZHurnal Vysshej shkoly ekonomiki, 1(4), 3–26.

Rokich, M. (1973). Priroda chelovecheskih cennostej (The nature of human values). Free Press.

Ներբեռնումներ

Հրապարակված

2026-10-27

Թողարկում

Բաժին

Articles