ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ԴԱՇՆՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՍԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ԻՐԱՎԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՍԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՎՐԱ

##article.authors##

  • Բագրատ Վարդանյան ԵՊՀ

DOI-:

https://doi.org/10.24234/scientific.v3i50.244

Հիմնաբառեր-:

կենսանվտանգություն, ազգային անվտանգություն, միջազգային համագործակցություն, կենսաբանական զենքի կոնվենցիա, կենսալաբորատորիա

Վերացական

Հոդվածը վերաբերվում է Ռուսաստանի Դաշնությունում կենսանվտանգության իրավական և քաղաքական կառուցակարգերի համակարգային ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ոլորտի օրենսդրական հիմքերը, միջազգային համագործակցության շրջանակները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի կողմից ֆինանսավորվող կենսալաբորատորիաների շուրջ ձևավորված քաղաքական–անվտանգային քննարկումներն ու դրանց անդրադարձը Հայաստանի կենսանվտանգային միջավայրի վրա։ COVID-19 համավարակից հետո կենսաբանական սպառնալիքների և դրանց կանխարգելման անհրաժեշտության մասին ակադեմիական քննարկումները նոր թափ են ստացել, ինչն էլ ձևավորել է աշխատանքի արդիականությունն ու գիտական նշանակությունը։ Հոդվածի նպատակը կենսանվտանգության ապահովման ոլորտում Ռուսաստանի Դաշնության իրավաքաղաքական խնդիրների բացահայտումն ու ՀՀ կենսանվտանգության միջավայրի վրա դրանց ազդեցության գնահատումն է։ Նպատակն իրականացնելու համար խնդիր է դրվել համակողմանի ուսումնասիրության ենթարկել Ռուսաստանի Դաշնությունում կենսանվտանգության ոլորտը կարգավորող նորմատիվ–իրավական բազան, ինչպես նաև գնահատել Ռուսաստանի Դաշնության միջազգային և տարածաշրջանային համագործակցության ռազմավարական ուղղությունները և քաղաքական մարտահրավերները կենսանվտանգության ապահովման ոլորտում։ Հոդվածում քննարկվող խնդիրների ուսումնասիրությունն իրականացվել է մասնագիտական գրականության մեջ առկա տեսակետների վերլուծության հիման վրա։ Կիրառվել են համակարգային վերլուծության, համադրման, ինդուկցիայի, դեդուկցիայի մեթոդները։ Հոդվածում հիմնավորվում է, որ Ռուսաստանի Դաշնությունում կենսանվտանգության ապահովման ոլորտի օրենսդրական և կառավարչական համակարգը ներկայումս բավարար մակարդակի վրա չէ և չի ապահովում ոլորտի համալիր կարգավորումը։ Միաժամանակ հիմնավորվել է նաև, որ կենսանվտանգության ապահովման ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության կայուն և արդյունավետ քաղաքականության երաշխիքը թափանցիկ և բազմավեկտոր համագործակցությունն է։

Հղումներ

Avakyan, S. A. (2021). Konstitutsionnoe pravo Rossii (Constitutional Law of Russia). Uchebnyi kurs: uchebnoe posobie: v 2 t. (7-e izd., pererab. i dop.). Moskva: Norma: INFRA-M. https://znanium.ru/read?id=471406

Golub, K. Yu. (2024). Problemy i perspektivy stanovleniya mekhanizmov obespecheniya biologicheskoi bezopasnosti v formate Organizatsii Dogovora o kollektivnoi bezopasnosti (Problems and prospects for the development of mechanisms for ensuring biological security in the format of the Collective Security Treaty Organization). Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo lingvisticheskogo universiteta. Obshchestvennye nauki, (1(854)), 9–15. file:///C:/Users/User/Downloads/296897-673579-1-PB%20(1).pdf

Zavriyev, S. K. (2022). Sovremennye problemy biobezopasnosti i perspektivy mezhdunarodnogo sotrudnichestva. Mirovaya ekonomika i mezhdunarodnye otnosheniya (Modern biosecurity issues and prospects for international cooperation), 66(4), 94–100. https://doi.org/10.20542/0131-2227-2022-66-4-94-100

Zakharov, T. V. (2024). Predposylki i usloviya sotrudnichestva gosudarstv v sfere biologicheskoi bezopasnosti (Prerequisites and conditions for cooperation between states in the field of biological safety), Sotsialnye i gumanitarnye nauki. Otechestvennaya i zarubezhnaya literatura. Ser. 4, Gosudarstvo i pravo: Referativnyi zhurnal, 2, 26–36. https://doi.org/10.31249/iajpravo/2024.02.02

Rednikova, T. V. (2023). Pravovoe obespechenie biologicheskoi bezopasnosti v kontekste natsionalnoi bezopasnosti strany: novye ugrozy i mery protivodeistviya (Legal support for biological security in the context of the country's national security: new threats and countermeasures). Yuridicheskie issledovaniya, (2), 1–10. https://doi.org/10.25136/2409-7136.2023.2.39687

Ukaz Prezidenta RF ot 2 iyulya 2021 g. No 400 «O Strategii natsionalnoi bezopasnosti Rossiiskoi Federatsii» (On the National Security Strategy of the Russian Federation). https://base.garant.ru/401425792/

Ukaz Prezidenta RF ot 11 marta 2019 g. No 97 «Ob Osnovakh gosudarstvennoi politiki Rossiiskoi Federatsii v oblasti obespecheniya khimicheskoi i biologicheskoi bezopasnosti na period do 2025 goda i dalneysheyu perspektivu» (On the Fundamentals of the State Policy of the Russian Federation in the Field of Ensuring Chemical and Biological Safety for the Period up to 2025 and Beyond), (v red. ot 24 yanvarya 2025 g.). https://base.garant.ru/72192478/

Federalnyi zakon ot 30 dekabrya 2020 g. No 492-FZ «O biologicheskoi bezopasnosti v Rossiiskoi Federatsii» (On biological safety in the Russian Federation), (v red. ot 23 iyulya 2025 g.). https://base.garant.ru/400156868/

Feoktistov, A. V., & Skvortsova, E. N. (2020). Tendentsii razvitiya zakonodatelstva v sfere okhrany zdorovya i okazaniya meditsinskoi pomoshchi (Trends in the development of legislation in the field of health protection and medical care). Nauka. Obshchestvo. Gosudarstvo, 8(3(31)), 99–107. https://doi.org/10.21685/2307-9525-2020-8-3-12

Filonov, V. V., Shcherenko, V. V., Popov, Yu. E., & Tereshchatov, V. E. (2022). Biologicheskie laboratorii v Kavkazskom regione kak istochniki ugroz natsionalnoi bezopasnosti Rossii (Biological laboratories in the Caucasus region as sources of threats to Russia’s national security). Vestnik voisk RKhB zashchity, 6(3), 258–270. https://doi.org/10.35825/2587-5728-2022-6-3-258-270

Kholopova, E. N., & Masalskaya, V. O. (2020). Biologicheskoe oruzhie kak ugroza natsionalnoi bezopasnosti Rossii. Pravovoe gosudarstvo: teoriya i praktika (Biological weapons as a threat to Russia's national security). (2(60)), 112–122. https://doi.org/10.33184/pravgos-2020.2.10

Albert, C., Baez, A., & Rutland, J. (2021). Human security as biosecurity: Reconceptualizing national security threats in the time of COVID-19. Politics and the Life Sciences, 40(1), 83–105. https://doi.org/10.1017/pls.2021.1

Cook, M., & Woolf, A. (2002). Preventing proliferation of biological weapons: U.S. assistance to the former Soviet States. Issue Brief for Congress. Washington, D.C.: Congressional Research Service. https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA454722.pdf

Rinaldi, L. (2024). Socio-political impacts of COVID-19–future challenges. Accounting Forum, 48(3), 455–456. https://doi.org/10.1080/01559982.2024.2369959

Zilinskas, R., & Mauger, P. (2018). Biosecurity in Putin’s Russia. Lynne Rienner Publishers. https://www.rienner.com/uploads/5a32ffbd8e180.pdf

Ներբեռնումներ

Հրապարակված

2025-12-24

Թողարկում

Բաժին

Articles