ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀՈՐԴԱԿԱՆ ԳՐԱՌՈՒՄՆԵՐ՝ ՄԻՋՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔՈՎ

##article.authors##

  • ԱԵԼԻՏԱ ԴՈԼՈՒԽԱՆՅԱՆ ՀՊՄՀ
  • ՎԼԱԴԻՄԻՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ ՀՊՄՀ
  • ԱՇՈՏ ԳԱԼՍՏՅԱՆ ՀՊՄՀ
  • ՆԱԻՐԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ՀՊՄՀ
  • ՌՈՒԶԱՆ ԴՈԼՈՒԽԱՆՅԱՆ ՀՊՄՀ
  • ՄԱՐԻԱՆՆԱ ԱՄԻՐԱՂՅԱՆ ՀՊՄՀ

DOI-:

https://doi.org/10.24234/scientific.v2i49.216

Հիմնաբառեր-:

ճանապարհորդություն, քրիստոնեական սրբավայրեր, Հռոմ, Ասիա, Եվրոպա

Վերացական

Հոդվածը կենտրոնանում է միջնադարյան երկու հայ հոգևորականների՝ Եվրոպայի հայտնի քրիստոնեական սրբավայրեր կատարած ճանապարհորդությունների վրա։

Առաջինը՝ Մարտիրոս Երզնկացին, ճանապարհորդել է Հռոմ, հանդիպել Հռոմի պապին, այցելել տարբեր եվրոպական երկրների գլխավոր վանքեր և գրի առել իր տպավորությունները։

Երկրորդը՝ Սիմեոն Լեհացին էր, որը Լեհաստանից ճանապարհորդել է Ստամբուլ, այնտեղից՝ Հռոմ և Վենետիկ, այցելել նաև Եգիպտոս և թողել տեսած երկրների և վայրերի մանրամասն նկարագրությունը։

Այսօր այս ճանապարհորդական գրառումներն ունեն եզակի պատմամշակութային արժեք։ Դրանց ճանաչողական բնույթը արդիական է և հստակ պատկերացում է տալիս, թե ինչու են հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը աշխարհի իմացությունը և մշակույթների մերձեցումը ունեցել համընդհանուր արժեք։ Նման ուղղությունները իրականում հիմք են հանդիսացել տարբեր ժողովուրդների մշակույթների ճանաչման և մերձեցման համար և նպաստել են տարբեր երկրների մշակութային առաջընթացին։

Այս համատեքստում կարող ենք հիշատակել Ալեքսանդր Մակեդոնացուն, որը ստեղծել է հելլենիզմի երևույթը, որը նպաստել է գեղանկարչության, քանդակագործության, ճարտարապետության, թատրոնի, գրականության և մշակույթի, ինչպես նաև այլ ոլորտների զարգացմանը աշխարհի տարբեր երկրներում։

Նույնը կարելի է ասել քրիստոնեական շրջանի արվեստի մասին, որի դրսևորումների մասին վերոնշյալ երկու հայ հոգևորականները արժեքավոր փաստեր են հաղորդում՝ կոչ անելով նրանց Եվրոպայից վերցնել այն ամենը, ինչը առաջադեմ է և նպաստում է մշակույթների երկխոսությանը։

Այս հոգևորականները որոշ առումով նաև քաջ և հետաքրքրասեր մարդիկ էին, նպատակի իսկական հետևորդներ, ովքեր, ինչպես իրենք են վկայում, հաղթահարել են բազմաթիվ դժվարություններ և հասել իրենց նպատակներին։

Հղումներ

Abovian Kh. (1956). Complete Works in Eight Volumes, Vol. VII, Yerevan, Academy of Sciences of the Armenian SSR Publishing, 523 pages (in Armenian).

Agathangelos (1989). History of the Armenians, translated and annotated by Aram Ter-Khvedonyan, Yerevan, Yerevan State University Publishing, 551 pages (in Armenian).

Biographical Encyclopedia (2005). Who is Who, Armenians: Vol. I, Yerevan, Armenian Encyclopedia Publishing, 726 pages (in Armenian).

Biographical Encyclopedia (2007). Who is Who, Armenians: Vol. II, Yerevan, Armenian Encyclopedia Publishing, 733 pages (in Armenian).

Brockhaus F.A., Efron I.A. (2012). Illustrated Encyclopedic Dictionary, Modern version, Moscow, EKSMO 957 p. (in Russ.).

Bunin N.A. (1988). Collected Works in Four Volumes, Vol. 1, Moscow, Pravda Publishing House, 478 p. (in Russ.).

Chantre B. (1893). A travers l’ Armenie Russe, Paris, “Hachette”

Chrestomathy of the History of the Armenian People (1981) Vol. 1, From Ancient Times to the Mid-9th Century, Yerevan, Yerevan State University Publishing, 943 pages (in Armenian).

Dolukhanyan A.G. (2021). Meetings with Russian Literature in Armenia, Collection of Articles, edited by Doctor of Philological Sciences, Professor M.D. Amirkhanyan, Yerevan, Publishing House “HT Print”, 83 p. (in Russ.).

Dolukhanyan A. (2003). Victor Langlois, an Armenian Studies Scholar, Yerevan, "Lusakn" Publishing, 118 pages (in Armenian).

Dolukhanyan A. (2014). Saint-Martin: The Founder of French Armenian Studies, Yerevan, "Zangak" Publishing, 337 pages (in Armenian).

Gumilev L. (2017). Encyclopedia, Moscow, Publishing House “Khudozhestvennaya literatura”, 804 p., (in Russ.).

Hayrenik Magazine, (1923, December). Boston, 144 pages (in Armenian).

Hayrenik Magazine, (1924, January) Boston, 144 pages (in Armenian).

Hermet A., Di Dezio P.K.R. (2000). Venice of the Armenians, Yerevan, Murcia Sahak Partev, 299 pages (in Armenian).

Information Bulletin (1965). Public Sciences of the Academy of Sciences of the Armenian SSR, N6, Yerevan, Academy of Sciences of the Armenian SSR Publishing (in Armenian).

Jrbashyan Ed., Makchanyan H. (1972). Literary Dictionary, General Editing by Prof. Ed. Jrbashyan, Yerevan, "Lus" Publishing, 328 pages (in Armenian).

Isahakyan Av. (1973). Collected Works in Six Volumes, Vol. I, Yerevan, "Hayastan" Publishing, 463 pages (in Armenian).

Journal Asiatique (1826, Décembre). Paris.

Langlois V. (1855). Voyage à Sis, capitale de l’Armenie au moyen age, Paris.

List of Manuscripts of the Matenadaran after Mesrop Mashtots (2010). Vol. A, Compiled by O. Malkhasyants St., Armenian Explanatory Dictionary, Vol. III, Yerevan, Yerevan State University Publishing, 614 pages (in Armenian).

Movses Khorenatsi (1981). History of the Armenians, translated and commented by St. Malkhasyan, Yerevan, Yerevan State University Publishing, 587 pages (in Armenian).

Nouveau petit Larousse illustré (1932). Paris librairie Larousse, 1759p.

Petit Robert-2 (1988) Dioctionnaire universel des noms propres, Paris, Dictionnaires le Robert, 1952 p.

Plutarch (1987). Works, Yerevan, "Hayastan" Publishing, 793 pages (in Armenian).

Porter Ker R. (1821). Travels in Georgia, Persia, Armenia, Ancient Babylonia during the years 1817, 1818, 1819 and 1820, in two volumes, v.I, London, Longman, 882 p.

Ridout R. and Witting Cl. (1981). English Proverbs Explained, London and Sidney, Pan Books, 223 p.

Simeon Lehatsi (1997). Itinerary, Translation, Introduction, and Commentary by Arshak Madoyan, Yerevan, "Nairi" Publishing, 250 pages (in Armenian).

The Holy Quran (2006). Armenian translation and annotations by Eduard Khakverdyan, Yerevan, "Hayastan" Publishing, 1223 pages (in Armenian).

The Reader՚s Companion to World Literature (2002). second edition, London, Signet classics, 805 p.

Vorts (Trial) (1881, May-June). Tbilisi (in Armenian).

Yeganyan, A. Zeytunyan, P. Antabyan (1965). Yerevan, Academy of Sciences of the Armenian SSR Publishing, 1634 pages (in Armenian).

Ներբեռնումներ

Հրապարակված

2025-10-06

Թողարկում

Բաժին

Articles